Skilgreining

Verðtryggt lán er lán sem bundið er vísitölu neysluverðs (VNV). Markmiðið er að tryggja að raunvirði skuldarinnar haldist óbreytt, þrátt fyrir verðbólgu. Þetta er algengt fyrir húsnæðislán á Íslandi. Í verðtryggðu láni breytist höfuðstóllUpphæð sem eftir stendur af láni áður en vextir eru reiknaðir. láns milli mánaða eftir því hvort VNV hækkar eða lækkar. Þannig t.d. hækkar/lækkar höfuðstóll láns sem nemur hækkun/lækkun VNV á milli mánaða (að frádregni mánaðarlegri afborgunSá hluti lánsgreiðslu sem lækkar höfuðstól láns af höfuðstól). Þessi breyting á höfuðstól kallast verðbætur og eru sjáanlegar á lánayfirliti allra verðtryggðra lána. Vaxtagreiðslur reiknast af uppfærðum höfuðstól, sem þýðir að greiðslur geta hækkað smám saman þótt nafnvextir séu óbreyttir.

Raundæmi

Jón og Anna kaupa íbúð og taka 30.000.000 kr. verðtryggt lán. Eftir fyrsta árið er verðbólga 7%, þ.e. að VNV hefur hækkað um 7% á milli ára. Þau borga af láninu í hverjum mánuði, en vegna verðtryggingar hækkar höfuðstóllinn samt meira en hann lækkar af afborgunum. Eftir eitt ár sjá þau að skuldirnar þeirra eru hærri en þegar þau tóku lánið, þrátt fyrir að hafa greitt 12 mánaðargreiðslur. Þetta kemur þeim á óvart því þau héldu að allar greiðslur kæmu til lækkunnar á skuldinni.

Hvaða áhrif hefur þetta á mig?

Verðtryggt lán getur hentað ef þú vilt lægri greiðslubyrðiSú upphæð sem þú þarft að greiða mánaðarlega af láni - bæði vexti og afborganir í upphafi. Gallinn er að höfuðstóllinn getur aukist að nafnvirði, sem getur verið íþyngjandi og lengt þann tíma sem það tekur að „sjá höfuðstólinn lækka“. Þú þarft því að fylgjast með verðbólgu og vera viðbúin(n) sveiflum í greiðslum á lánstímanum. Reglulegar auka­greiðslur á höfuðstól hjálpa til við að stytta lánstíma og draga úr heildarkostnaði.