Skilgreining

Innlánsvextir eru ávöxtun sem fjármálastofnanir greiða innstæðueigendum fyrir að leggja fé sitt á reikning. Þegar þú leggur pening inn á banka ert þú að veita bankanum lán og því greiðir bankinn þér vexti á meðan.
Innlánsvextir eru yfirleitt greiddir út árlega, í lok hvers árs, en þó ertu til reikningar sem greiða út mánaðarlega. Bankinn sér um að draga frá skatt af hagnaði áður en hann leggur vextina inn á reikninginn þinn.

Raundæmi

Jón leggur 500.000 kr. inn á bundinn reikning með 6% ársvöxtum. Eftir eitt ár fær hann því 30.000 kr. í vexti, en þarf þó að borga af því 22% fjármagnstekjuskatt. Þegar skatturinn er dreginn frá verða eftir 23.400 kr. og leggst það ofan á upphaflegu innistæðuna, þannig að Jón á þá samtals 523.400 kr.
💡 Athugaðu: Allir einstaklingar eru með frítekjumark upp að 300.000 kr. Það þýðir að ef að tekjur Jóns af innlánsvöxtum og/eða arðgreiðslum ná ekki yfir 300.000 kr. á árinu, þá fær hann endurgreitt frá Skattinum þá upphæð sem var tekin af honum við útgreiðslu vaxta.

Hvaða áhrif hefur þetta á mig?

Háir innlánsvextir geta verið hvetjandi til sparnaðar, sérstaklega þar sem innlán hjá íslenskum bönkum eru almennt áhættulítil. Hins vegar getur farið svo að innlánsvextir séu lægri en verðbólga, sem þýðir að raunvirði sparnaðarins getur minnkað þrátt fyrir greidda vexti. Þannig er alltaf gott að horfa á raunávöxtun innlána. Raunávöxtun er jákvæð ef vextir yfir síðastliðið ár eru hærri en verðbólga.
💡 Athugaðu: Á Íslandi eru innlánsvextir oft mun lægri en útlánsvextir. Þetta þýðir að bankinn fær meira fyrir að lána þér fé en hann greiðir þér fyrir að geyma fé hjá sér. Þetta kallast vaxtamunur.