Skilgreining

Yfirdráttur er lánveiting sem felur í sér að einstaklingi eða fyrirtæki er veitt heimild til þess að eyða fé umfram innistæðu á bankareikningi. Bankinn er því að veita lán þegar hann veitir yfirdrátt, en vextir reiknast einungis af þeirri upphæð sem er nýtt hverju sinni, en ekki af heimildinni sjálfri.
Yfirdráttur er sveigjanlegt en dýrt úrræði. Hann hentar vel til að mæta skammtímafjárþörf, en ef hann er nýttur til lengri tíma getur kostnaður orðið verulegur. Því er hann fyrst og fremst ætlaður sem bráðabirgðalausn en ekki til varanlegrar fjármögnunar.
💡 Athugaðu: Yfirdráttarlán bera almennt mjög háa vexti. Seðlabanki Íslands setur einnig viðmið um dráttarvexti sem bankar miða við, og það viðmið stendur nú í 15,25% (ágúst 2025).

Raundæmi

Aron fær 500.000 kr. í laun fyrsta hvers mánaðar. 5 dögum fyrir útborgun eru launin hans búin. Hann lendir í því óhappi að þurfa að greiða óvæntan tannlæknareikning upp á 100.000 kr. Hann sækir því um yfirdráttar heimild upp á 100.000 kr. og fer þá 100.000 kr. í mínus þar sem hann fullnýtir heimildina. Þegar launin koma inn 5 dögum síðar dregst skuldin, ásamt vöxtum, sjálfkrafa frá.
📌 Nánar: Ef yfirdráttarvextir eru 15,25% á ári, má reikna daglega vaxtakostnað:
  • 💸 Skuld: 100.000 kr.
  • 📅 Fjöldi daga í yfirdrætti: 5 dagar
  • 📈 Vextir: (100.000 × 0,1525 / 365) × 5 ≈ 209 kr.
Heildarskuld eftir 5 daga: 100.209 kr.
Þó svo að 209 kr. í vexti virðist lítil upphæð, getur reglulegur eða langvarandi yfirdráttur safnast hratt upp og orðið dýr í lengri tíma.

Hvaða áhrif hefur þetta á mig?

Yfirdráttur getur verið gott öryggisnet þegar þú stendur frami fyrir nauðsynlegum og óvæntum útgjöldum, en hann getur líka orðið dýr gildra ef hann er notaður oft eða til langs tíma. Með því að nota hann sparlega og greiða niður sem fyrst má nýta sveigjanleikann án þess að sitja uppi með óþarfa vaxtakostnað.